Categorie archief: Bunkers

Arendsduin, Widerstandsnest 53 H

17 januari 2012. Toevallig in Monster. Uit herinnering wist ik nog een paar bunkers in de buurt en besloot ‘een flitsbezoek’ te brengen. Korte opnames gemaakt en daarna snel terug. Thuisgekomen een kort filmpje gemaakt en uitgezocht: luchtfoto’s (RAF), Duitse kaart en verzetskaart gebruikt in de intro van de film.

Erna ging ik verder zoeken en kwam op wat interessante informatie.

Het Widerstandsnest 53 H (Heer) bij de Arendsduinbrug, vlakbij Monster (Z.H.) was een Sperre (twee beweegbare stukken beton; de meest noordelijke doorlaatpost voor de Festung Hoek van Holland) en een Kompanie Gefechts Stand. Er staan 9 bunkers: 4 als onderkomen voor 40 man, 3 munitiebunkers, 1 gevechtsbunker voor een Tjechisch antitankkanon en 1 voor een Duits antitankkanon. In 1942 werd begonnen met het graven van een tankgracht, die gereed was voor het eind van 1943. In de losse grond naast de gracht werden mijnenvelden aangelegd.

De waakzaamheid aan de Sperren wilde ook wel eens verschillen. Soms werd je uitgebreid onderzocht en werden je papieren goed gecontroleerd. Het gebeurde echter ook dat je zonder controle de wacht kon passeren vooral als er maar 1 man op wacht stond. Bij de controleposten aan de eerste tankgracht gebeurde het regelmatig dat er helemaal geen Duitse soldaat op wacht stond.” (Stad binnen de Vesting – ’s Gravenzande in de 2e Wereldoorlog – p.66)

Op 16 juli 1943 was er een inspectie door veldmaarschalk Gerd von Rundstedt. Hij inspecteerde de doorlaatpost om 17.10 vanuit de auto. Vervolgens ging de rit via Monster, Naaldwijk, Westerlee, De Lier en Den Hoorn naar Delft. Bij dit soort inspecties was er ‘alarm’ en waren alle militairen in gevechtsuitrusting op hun post.
Op 3 januari 1944 kwam veldmaarschalk Erwin Rommel om 12.40 uur langs de doorlaatpost, er werd niet gestopt. Op 26 maart 1944 maakte veldmaarschalk Erwin Rommel een tweede inspectieronde in Nederland om te zien hoe zijn orders waren uitgevoerd. Om 10.00 reed hij door Widerstandsnest 53, er werd wederom niet gestopt.

Vanaf 9 mei (1945) werden bij de Sperren ook enkele gewapende leden van de BS gevoegd, om samen met de Duitsers de controle uit te oefenen. Na een aantal dagen kwamen de geallieerden en werden de Duitsers via de Sperre aan de Monsterseweg afgevoerd. Bij deze controleposten werden de Duitse militairen door de geallieerden in samenwerking met de Feldgendarmerie ontwapend. Ook de militairen van Rozenburg werden via deze weg afgevoerd.” (Stad binnen de Vesting – ’s Gravenzande in de 2e Wereldoorlog – p.108/109)

Stadswandelaar Marco

Advertenties

Widerstandnest 111 H “De Punt”

Video: Richard

De bunker aan ‘de Punt’ van Westvoorne vormt een opvallende markering tussen het Rockanjese en Oostvoornse strand. Wanneer hij tenminste, tijdens eb, zichtbaar is. Omdat hij net voorbij de grens tussen diep en ondiep water ligt, kan het gevaarlijk zijn hem zwemmend op te zoeken. Hij ligt verder weg dan het lijkt. De bunker is wel eens een ligplaats voor zeehonden geweest. In de video is hij gekoloniseerd door Meeuwen en Aalscholvers.

In de tweede wereldoorlog maakte hij deel uit van de Duitse verdediging tegen de geallieerden. Het gehele strand was versperd met betonnen driepoten en prikkeldraad. Na de oorlog zijn deze poten door de locale bevolking gebruikt als hekpalen en bestrating. Je kan ze nog wel tegen komen rond boeren erven. Van een  aantal complete driepoten is, in de duinen van Rockanje, een monument opgericht ter nagedachtenis van door de Duitsers gefusilleerde inwoners op de plek van het gebeuren. Stadswandelaar Richard

Tijdens de tweede wereldoorlog werd in 1940 al direct na de inval in Nederland door de Duitsers een kustverdediging ingesteld. Het begon met het overnemen van de Nederlandse kustverdediging maar werd al snel uitgebreid. In de jaren erna kwamen er bunkers bij waarvan sommige zelfs een plafonddikte hadden van 3 meter (bijv. Staelduinse Bos). Nederlands verzetsrapport 12 april 1945:

“mijlpaal 10 bunkerstelling met mijnen 61,70-434.15”

Het “Widerstandnest” op de Punt bij Oostvoorne/Rockanje werd rond 1941 bedacht. Er kwam een bezetting van landmacht troepen (H – Heer) van het 723de Grenadiers Regiment, vanaf 1944 kwamen er Wolgatartaren van het Wolga Tartar Jäger Batallion 826 tot het einde van de oorlog te liggen. Er was een dubbele prikkeldraadversperring rond het complexje heen, met daarbuiten een mijnenveld. Frappant strategisch is dat de ingang aan de zeezijde lag.

Het nest diende om aanvallen vanuit zee af te slaan met een anti-tankkanon (een Frans tankkoepeltje in een Tobruk) dat geflankeerd op het strand dus langs de eb/vloed lijn schoot in noordelijk en zuidelijke richting. Mitrailleurs waren opgesteld in 3 kleine bunkers van het type Tobruk (Ringstand). Overige bouwsels naast veldversterkingen als loopgraven, zullen waarschijnlijk een onderkomen uit dun beton en bergplaatsen zijn geweest uit metselwerk en beton, voor brandstof of munitie.

In 1944 kwam daarbij de bunker die nu nog het duidelijkst te zien is, van het type 667 (Kleinstschartenunterstand), bedoeld voor een anti-tankkanon, schietrichting waarschijnlijk noordelijk. Te zien op de plattegrond hieronder is dat de muren en plafond een dikte hebben van 2 meter.

Militair Historische bijdrage: Stadswandelaar Marco

Amstelwijck: monument, slagveld of tragische plek?

16 augustus 2011- De overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog zijn vooral de betonnen verdedigingswerken, in de volksmond “bunkers”. De bouwwerken in deze film worden officieel Groepsschuilplaatsen genoemd. Ook Piramides (door hun vorm vooral vanaf de ingangszijde) of Type P genaamd. Ze werden als laatste middel nog toegevoegd aan de verdediging tegen Nazi-Duitsland in 1940. Boven de ingang is het jaartal bij elke Groepsschuilplaats terug te vinden. Die ingang is altijd 180 graden van de verwachte vijand.

De bouwwerken waren slechts schuilplaatsen en niets meer. De vijand kon niet bestreden worden vanuit de schuilplaats, alleen de ingang kon verdedigd worden, maar dat is ook een hopeloze zaak. In het Amstelwijck park ten zuiden van het landhuis (waar de Commandopost voor het Vak Wieldrecht lag onder leiding van de res.Maj. C.W.E. van Hoek) lagen 4 Groepsschuilplaatsen. Een van de schuilplaatsen is in de oorlog ontploft tijdens het gebruik door de Duitsers als munitie-opslag. De eerste twee schuilplaatsen die we tegenkwamen waren beiden dichtgemetseld. De derde was ontploft en de vierde was met een deur afgesloten waarop “instortingsgevaar” stond.

De gebeurtenissen in 1940 maken van dit stukje Nederland een historisch slagveld of permanent monument, in elk geval is het vooral een tragische plek. Een plek waar mensen het leven lieten, die ochtend van 10 mei 1940. Ten zuiden van het park waren Duitse Fallschirmjäger in het kader van de Blitzkrieg geland om de bruggen ten zuiden van Rotterdam in te nemen. De 9de Panzerdivision was onderweg. Terwijl de troepen over de “betonweg” noordelijk trokken werden ze vanuit Amstelwijck onder vuur genomen.

Wat volgt is een omtrekking, besluiping en bestorming van het complex, waarbij het naar mijn mening nogal “cowboy-achtig” aan toe ging. De Hollanders werden onderschat en wanneer er tegenstand kwam, ongenadig afgeslacht door superieure technologie als handgranaten en machinegeweren. Leutnant Graf von Blücher ontving voor deze bestorming van het “met zware bunkers versterkte complex” het Ritterkreuz op 24 mei 1940, een jaar later in 1941, laat hij het leven in Kreta.

De plek is in “bunker-opzichten” interessant omdat het er een geëxplodeerde Groepsschuilplaats ligt, wellicht uniek in Nederland. het beton en de stalen bewapening is nooit op deze manier te zien. De groepsschuilplaats is een puzzel geworden. Men gaat zich afvragen of er oorspronkelijk 1 of 2 stonden, door de enorme stukken beton. Ach er zijn zoveel plekken, waar “iets” is gebeurd. Maar toch, als we echt kijken, naar onze kennis en gevoel en wat we doen met dit soort plekken, dan is dat treurig, vind ik. Een woord als respect komt in gedachte, maar ook wederom het woord tragisch…. Stadswandelaar Marco

Hier valt meer te lezen over de tragische episode in de geschiedenis van Nederland en Dordrecht in het bijzonder: Zuidfront-Holland1940.nl