Categorie archief: Drenthe

Missie: hunebedden in Drenthe

Borger, 5 juli/ Emmen, 6 juli- Wat doen stadswandelaars die even vrij willen van de steenhopen in hun leefomgeving? Ze nemen een minivakantie naar het platteland. Dit jaar kwamen de ‘steenhopen’ of hunebedden in Drenthe in het vizier. Stadswandelaar Marco stelde een mooie route op langs de hunebedden, ook ‘dolmen’ genoemd.

Een chronologisch verslag

De voorbereiding was voor mij in de week ervoor, hiervoor veel dank aan de NL hunebedden site Ik maakte een voorstel voor Richard die ze onmiddelijk uit had geprint en bij zich had op de tocht wat een enorm voordeel opleverde. Met in het achterhoofd de theorie van David Wilcock over dolmen ging ik met heftige verdenkingen over gangbare theorieën in de trein. Ik wilde ter plekke zien wat ik dacht, wat ik voelde.

Met de trein van Schiedam naar Rotterdam, via Utrecht, Amersfoort, Zwolle naar Emmen, hier met de bus naar Borger. Het Hunebed Museum Borger Informatie Centrum. Het museum werd mei 2005 geopend en heeft een aantal schatten te presenteren. De opbrengst van D26 bijvoorbeeld, maar ook een nagebouwd hunebed. Gangbare theorieën over datum van bouw en gebruik overtuigden me niet echt. Woorden als rituelen geven alleen aan dat de onderzoeker er niets van snapt of het gewoon niet weet. Ik was er snel doorheen, om vervolgens het echte werk aan te pakken.

D27 Borger – Het was lang wachten voordat we het hunebed voor onszelf hadden. Het lijkt toch meer een klimrek voor de jeugd geworden. Het ongelofelijk ver weg zijn van het oorspronkelijke gebruik leek een neutraliteit in beschouwing te bewerkstelligen. Welke mensen waren hiermee bezig? Wie bouwden deze constructies, die verrassend goed in elkaar passen. In originele staat (zoals de kopie in het museum) zal het gebruik makkelijker voor te stellen zijn. Nu ontmoeten we slechts nog skeletten. We kozen een camping uit en huurden fietsen. Nu hadden we van laat in de middag tot we gingen slapen in de tent.

D21 Bronneger West – De boom die met het hunebed vergroeid is geeft het een bijzondere sfeer. Er waren namen met data in de boom gekrast, ook die logen er niet om; 1943 zelf gezien. D22 Bronneger Oost – De ruimte tussen de twee dekstenen in combinatie met de boom is pittoresk en inspirerend. Dit is het kleinste nog bestaande hunebed in Nederland

D23 Bronneger Noord – Dit kleinere hunebed is verre van compleet. Moeilijk in te schatten hoe het origineel was. D24 Bronneger Zuidwest- Ook dit kleine hunebed is niet compleet. Het ligt net achter D23. Zullen er in het verleden alleen stenen geroofd zijn of door een vloed weggespoeld? We weten in elk geval dat 200 jaar terug er meer hunebedden waren en er veel zelfs in de Afsluitdijk zijn verwerkt of de stenen van zijn verkocht. D25 Bronneger Zuidoost- Het completere hunebed van de drieling D23/24/25. De dekstenen gaan van groot naar kleiner in een west-oost richting.

D19 Drouwen Oost – De kransstenen staan op een korte afstand van het hunebed. Samen met D20 geeft het een indrukwekkend geheel. D20 Drouwen West – Een middelgroot hunebed dat indrukwekkend bolle stenen in het midden heeft. De ingang is zoals bij vele hunebedden in zuidelijk/zuidwestelijke richting. De schemering begon al in te zetten. Hier namen we de tijd. Maar die dag kon er nog wel een bij gedaan worden. We fietsten verder.

D26 Drouwenerveld – Het laatste hunebed dat onderzocht is in de jaren 1968 en 1970. Wat er uit de grond kwam is te zien in Borger in het Informatie centrum (begin filmpje). Het hunebed was moeilijk te vinden en de rust die er ook te vinden was gaf dit hunebed nog meer ‘waarde’. De schemer zorgde voor minder licht maar meer waardering.

D28 Buinen Noord – D29 Buinen Zuid – De bomen, huizen en weg langs de locatie geven het geheel een mooie, rustieke sfeer. We hebben er ’s nachts zitten praten op de grote deksteen, vlakbij de camping. Een mooie afsluiting zo in het donker, we liepen voor op schema…

De volgende dag gingen we terug naar D28/29 voor de fotos en film. Hierna met de bus naar Emmen. Hier aangekomen liepen we naar D43 Schimmeres. Uniek in Nederland is dit zogenaamde Langgraf dat in noord-zuid richting ligt. De 52 kransstenen geven een 40 meter lange muur die na restauratie deze locatie een prachtige aanblik geeft, en een bijzondere sfeer. De mensen die langsliepen begonnen een gesprek. Als randstedelingen vonden we dit wel erg prettig. Acht jongens van rond de 16 die op de fiets langskwamen en allen gedag zeiden. Het was genieten in Drenthe.

D45 Emmerdennen – De breedste en platste deksteen in Nederland werd in 1809 door Lodewijk Napoleon Bonaparte te paard beklommen. De dag voor ons bezoek werd in juli 2011 vandalisme door brandstichting aangebracht en brak de steen in twee. Het was vreemd. Door de recente gebeurtenissen rond D45 was er wel enige verslagenheid rond het afsluiten van het bezoek. De dag na het bezoek werd vernomen dat de steen zal worden gerestaureerd.

Met een vreemd voldaan gevoel gingen we terug. Onder invloed van Drenthe, de mensen en de omgeving. We namen iets mee dat we moeilijk terug vinden in de randstad. Een gevoel dat dichterbij rust ligt. Een goed gevoel.

En ach… Het gebruik en de bouwers. Hoe meer we overtuigd raken van theorieën hoe meer we zo on-flexibel als de stenen worden. Vragen stellen en blijven stellen. Laten we blijven onderzoeken. Grafkelders? Kom nou, ik denk dat er veel meer achter zit! Stadswandelaar Marco

Een sfeer impressie

Sfeerimpressie van een aantal dolmen in Drenthe. Video/ Sound scape/ muziek: stadswandelaars. Met dank aan mens en dier uit Drenthe voor de geluidsfragmenten.

Ondanks mijn wandelingen door de stadsnatuur bekruipt eens in de zoveel tijd de drukte van de stad me en verlang ik naar open ruimte en bos. Drenthe vormt dan een favoriete bestemming om van de rust te genieten. Wat een heerlijk contrast met de Randstad! Dit jaar had ondergetekende, samen met gastwandelaar Marco een missie: zo veel mogelijk hunebedden bekijken.

Na een ‘maanspotter’ lijk ik nu ook wel een ‘dolmenspotter’ geworden. Natuurlijk had ik wel eens eerder hunebedden gezien, maar het is toch een andere ervaring om er 17 op een rij te bekijken. We gingen met rugzak, tent en videocamera op stap om de sfeer rond de dolmen op te snuiven, samen met de zoete geur van akkerland en bosrand met als ‘soundtrack’ virtuoze vogelconcerten.

En toen stonden we raar te kijken. Een gigantische deksteen in stukken.  Later bleek dat, een dag voordat wij in Emmen aankwamen, hunebed D45  door brandstichting grondig werd vernield.  Opzet, dommigheid? Of hadden ze soms gehoord dat archeologen in en rond hunebedden vuurresten hebben gevonden? rtvdrenthe

De naam ‘hunebed’ is afgeleid van ‘Huynen’, omdat mensen, onder anderen de eerste geschiedschrijver Johan Picardt, dachten dat de bijbelse reuzen van voor de zondvloed ze gebouwd hadden. Nu gaan wetenschappers er van uit dat de Nederlandse dolmen gebouwd zijn door leden van de trechterbekercultuur als grafmonumenten.

Ook al wordt erkend dat er waarschijnlijk rituelen zijn uitgevoerd, er wordt steeds nadruk gelegd op de graffunktie.  Maar was dat wel zo? Zo veel zachte sporen zijn verloren gegaan en we hebben het over een periode van duizenden jaren geleden, waaruit geen geschriften zijn overgebleven. Het is betrekkelijk Westers en recent, om een graf of begraafplaats als een op zichzelf staand fenomeen te beschouwen, waar in de marge rituelen worden uitgevoerd.

Mayapiramiden functioneerden bijvoorbeeld zowel als koningsgraf als tempel. De inheemse stammen van Sumba bouwen hun stamhuizen rondom de graven. Het is ook niet erg de was te doen op de stenen, of er gezellig thee op te drinken. In wat wij primitieve culturen noemen, nemen de voorouders een centrale plaats in het dagelijks leven in. Zij treden vaak op als tolk van de goden en staan de levenden bij met raad. De voorouders nemen een centrale plaats in het dagelijks leven in. Het is een overwegend Westers principe om het landschap en haar elementen op te delen in gescheiden funkties.

In traditionele Europees-Katholieke kerken was het gebruikelijk de voorname doden onder de kerkvloer te begraven. Duidelijk is, dat ze goed zichtbaar moesten zijn in het landschap. Wat mij bij de hunebedden opviel was, dat de meeste, net als  traditionele kerken, van Oost naar West zijn georiënteerd. Ze vormen zo een ‘gang’ tussen zonsopkomst en zonsondergang.

Zowel in Amerika, Europa als Azië bestaan tradities waarin de zonneloop wordt betrokken op de levensloop, van geboorte tot dood en eventueel reïncarnatie. Er is tevens wereldwijd de associatie tussen dood en vruchtbaarheid. Voor mij zelf staat vast dat de bouwers een holistische visie hadden en dat de monumenten gewijde landmarkeringen waren, centraal in hun levenswijze.

Dit waren losse gedachten die door mijn hoofd vlogen terwijl ik de massieve stilte van de ‘steenhopen’ tot me door liet dringen en de stadse spanningen liet wegebben. De precieze betekenis waarvan de monumenten getuigen, zal wel nooit bekend worden. Zoals Marshall McLuhan omschreef: ‘het medium is de boodschap.’ Historische documenten zijn, naar we weten, nooit gemaakt en wat resteert, staat in het landschap geschreven. Stadwandelaar Richard

Wist u dat: er hunebedden zijn gebouwd van portugal, Ierland tot in Oost-Duitsland; er verschillende  regionale ‘bouwstijlen’ zijn en die in Nederland behoort tot de Noordelijke megaliet-cultuur; zelfs in Zuid-Korea dolmen staan?

Hunebedden in Drenthe I | Hunebedden in Drenthe II | Hunebedden in Drenthe III | Hunebedden in Drenthe IIII | Hunebed Borger | Vuurstenen expositie  | Hoe werden hunebedden gebouwd? | Bodemscan van hunebed in Borger

Hunebed bij Emmen vernield  | rtvdrenthe | NOS | Staatsbosbeheer |

Dolmen als godin? | Het geheim van het grootste hunebed: MoombaMedia |
Hunebedden voor eeuwige rust: cultuurwijs.nl

Advertenties